4 października w Radiu Tok FM odbyła się debata polityczna „Stan Środowiska”. Przedstawiciele 4 partii (Konfederacja, PSL, Razem i Zieloni) dyskutowali w niej o jakości powietrza w Polsce, ochronie wód w dobie suszy, parkach narodowych. Poruszany był też temat gospodarki odpadami i odzyskania społecznej kontroli nad Lasami Państwowymi.

Magdalena Gałkiewicz z Partii Zieloni, kandydująca do Sejmu z listy Koalicji Obywatelskiej w okręgu łódzkim, przekonywała, że jest w Polsce 1,5 miliona rodzin, które chciałyby ogrzewać swoje mieszkania i domy w sposób bardziej ekologiczny, ale ich na to nie stać. Takim osobom należy zapewnić 100% pokrycia z góry kosztów wymiany pieców czy ocieplenia domów.

Dużo miejsca w debacie poświęcono lasom. Zdaniem Magdaleny Gałkiewicz, Przynajmniej 20% lasów powinno wyłączonych z gospodarki leśnej ze względów przyrodniczych i społecznych. Organizacje pozarządowe i mieszkańcy w całej Polsce tworzą już mapy, na podstawie których po wyborach będzie można szybko wskazać, na których terenach wycinka ma zostać zakazana.

Postulaty partii w kontekście praw zwierząt w niezależnym rankingu sprawdzała Fundacja Alberta Shweitzera oraz organizacje Compassion in World Farming Polska, Stowarzyszenia Otwarte Klatki, Green REV Institute i Eurogroup for Animals. Najlepiej wypadła Partia Razem, Nowa Lewica oraz Partia Zieloni (startująca do sejmu w ramach Koalicji Obywatelskiej). Na przeciwległym końcu rankingu znalazła się Konfederacja, PSL oraz Prawo i Sprawiedliwość. 

Partie z czołówki rankingu chcą walczyć o poprawę losu zwierząt hodowlanych, mają w programach wprowadzenie zakazu chowu klatkowego i chowu zwierząt na futro. Postulują też za powołaniem Rzecznika Praw Zwierząt. Jeszcze dalej idzie Partia Zieloni, która walczy o pełen zakaz trzymania psów stale na uwięzi, czy też obowiązkowe czipowanie zwierząt domowych.

Z kolei w liczącym 300 stron dokumencie programowym Zjednoczonej Prawicy nie ma ani słowa na temat ochrony zwierząt, a Konfederacja zamierza blokować jakiekolwiek próby polepszenia losu drobiu hodowanego klatkowo.

Ponad 8000 podpisów zebrali mieszkańcy Łodzi pod petycją o utworzenie parku leśnego na terenie Lasu Lublinek. Tymczasem w tym dużym łódzkim lesie miasto planuje wraz z deweloperami wycinki i budowę wielkich hal o wysokości 30 metrów. 

Na obrady Rady Miasta trafił wniosek mieszkańców o ochronę tego terenu poprzez utworzenie parku leśnego na 30 ha gruntów należących do miasta. Niestety, projekt nie został nawet poddany pod głosowanie. O zdjęcie go z porządku obrad wnioskował Bartosz Domaszewicz z PO pod zarzutem, że wniosek jest “polityczny”. “Hańba! Zbrodnia ekologiczna! Nie zapomnimy wam tego” – krzyczeli mieszkańcy obserwujący obrady radnych. Zdaniem Komitetu Zielony Lublinek zarzuty o polityczność oddolnego wniosku mieszkańców są kuriozalne. Ponadto, budzi oburzenie, że wniosek mieszkańców nie został nawet poddany pod głosowanie, nie odbyła się na jego temat dyskusja. Wskazuje to na tchórzostwo radnych i brak politycznej odwagi, a także kładzie kłody pod nogi demokracji obywatelskiej w Łodzi. 

Zdecydowanie “nie” dla wydobycia ropy naftowej na obszarze Parku Narodowego Yasuni w Amazonii powiedzieli mieszkańcy Ekwadoru. Dodatkowo, istniejąca już w tym regionie infrastruktura naftowa ma zostać rozebrana. W referendum, które odbyło się 20 sierpnia przy okazji wyborów prezydenckich, wzięło udział 90 proc. mieszkańców Ekwadoru, z czego 58 proc. chciało zatrzymania wydobycia ropy, by chronić rdzenne ludności i przyrodę.

To wielkie zwycięstwo przyrody i społeczności lokalnych nad biznesem i żądnymi zysków globalnymi korporacjami. Zakaz udało się przegłosować pomimo nacisków lobby naftowych i ostrzeżeń niektórych ekonomistów, że brak przychodów bardzo osłabi w najbliższych latach gospodarkę Ekwadoru. Mieszkańcy nie ugięli się i pokazali, że przyroda jest dla nich ważniejsza niż bieżąca konsumpcja. Zdaniem naukowców w dłuższym okresie ochrona przyrody zdecydowanie się opłaci – polepszając warunki życia ludzi, dając czystą wodę i powietrze, oraz łagodząc skutki ocieplenia klimatu.

Manifest 100 dni. Zielony apel do komitetów wyborczych.

Organizacje pozarządowe zajmujące się klimatem stworzyły Manifest 100 Dni. Jest to apel do komitetów wyborczych o złożenie deklaracji w sprawie podjęcia działań kluczowych dla klimatu i środowiska w pierwszych 100 dniach sprawowania władzy przez nowy rząd.

W manifeście wymieniono 16 ekologicznych postulatów. Pierwszym jest przyjęcie kompleksowej ustawy o ochronie klimatu. Kolejnym jest powołanie Funduszu Transformacji Energetyki i przeznaczenie 100% wpływów z systemu handlu uprawnieniami do emisji na rozbudowę sieci energetycznych oraz inne zielone inwestycje, takie jak termomodernizacja budynków. Pilnym zadaniem według manifestu jest wprowadzenie edukacji na temat ochrony klimatu i środowiska do podstawy programowej, która obecnie nie zapewnia uczennicom i uczniom należytej wiedzy o zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko.

Dokument podpisało szereg organizacji, między innymi: Rodzice dla Klimatu, WWF, Instytut na rzecz Ekorozwoju, Fundacja Lasy i Obywatele, Green Rev Institute, Ekowyborca i wiele innych.

W czwartek 27 kwietnia 2023 Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę mającą ograniczyć używanie jednorazowego plastiku. Pozwoli to Polsce wreszcie wdrożyć unijne ograniczenia dotyczące stosowania jednorazowego plastiku, które zobowiązaliśmy się wprowadzić już dwa lata temu na mocy dyrektywy “single use plastic” – SUP.

Z jakimi jednorazowymi, plastikowymi produktami w końcu się pożegnamy? Między innymi ze sztućcami, talerzami, kubkami, słomkami i patyczkami higienicznymi. 

Co więcej, nowelizacja przepisów zobowiązuje producentów do umieszczania na opakowaniach innych plastikowych produktów jednorazowego użytku informacji o ich szkodliwym wpływie na środowisko. Chodzi o takie produkty jak chusteczki, podpaski, a także wyroby tytoniowe.

Nowe przepisy zakładają również opłatę w wysokości maksymalnie 1 zł doliczaną do cen jednorazowych opakowań na jedzenie i napoje, np. w restauracjach typu fast food. Ale! Sieci handlowe będą musiały zapewnić swoim klientom alternatywę dla plastiku, np. kubek z materiału biodegradowalnego lub wielorazowego.

Fundacja ClientEarth Prawnicy dla Ziemi 17 kwietnia 2023 przedstawiła, przełomowy w Polsce, projekt ustawy klimatycznej. Ma ona umożliwić Polsce osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 roku. Podobne przepisy funkcjonują już m.in. w 16 krajach Unii Europejskiej, Stanach Zjednoczonych, czy w Australii, jedna Polska nie przyjęła dotychczas własnej polityki klimatycznej.

Jakie są założenia ustawy?

1. Powołanie Rady Ochrony Klimatu, czyli niezależnego organu eksperckiego, którego zadaniem będzie wspieranie polityki klimatycznej naszego kraju. 
2. Wymóg wydatków z budżetu państwa na działania proklimatyczne na poziomie minimum 1% PKB rocznie (aktualnie to 36 mld złotych!).
3. Powstanie planów adaptacji do zmian klimatu na poziomie krajowym, wojewódzkim i lokalnym, które będą stanowić dopełnienie działań mitygacyjnych, czyli łagodzących skutki zmian klimatu.
4. Opracowanie krajowego oraz sektorowych budżetów emisyjnych, ustanawiających pułapy emisji gazów cieplarnianych dla każdego roku, które pozwolą Polsce na stopniowe uniezależnienie się od importu paliw kopalnych i osiągnięcie bezpieczeństwa energetycznego. 
5. Wprowadzenie obowiązkowej weryfikacji klimatycznej dla inwestycji, które mogłyby negatywnie wpływać na klimat, na wzór funkcjonujących od dekad ocen oddziaływania na środowisko. Polegałaby ona na ocenie ryzyka wyrządzenia poważnych szkód oraz wpływu na osiągnięcie celu klimatycznego lub adaptacji.
6. I co najważniejsze, ustawa przyznaje każdemu prawo do życia w bezpiecznym klimacie.

Prezeska ClientEarth Zuzanna Rudzińska-Bluszcz nazywa projekt ustawy “klimatycznym planem remontowym Polski”, który uodporni kraj na coraz gwałtowniejsze zjawiska atmosferyczne i uniezależni od importu paliw z zagranicy, a także pozwoli skutecznie obniżyć emisje gazów cieplarnianych. Przełoży się to m.in. na niższe ceny prądu, zmniejszy ślad węglowy polskich towarów, pozwoli zachować konkurencyjność gospodarki i miejsca pracy, a nawet stworzyć nowe w “zielonych” branżach!

Co stanie się dalej?

Ustawa zostanie przekazana ministrowi właściwemu ds. klimatu, a także przedstawicielom partii parlamentarnych. Miejmy nadzieję, że rozmowy o ustawie wpłyną na realne zmiany dotyczące klimatu w Polsce.

Źródło: 

ClientEarth Prawnicy dla Ziemi (www.clientearth.pl)