Wisła mocno zasolona – grozi nam powtórka z Odry.
Szokujący raport o stanie wód w Polskich rzekach opublikował Greenpeace. Wynika z niego, że zasolenie Wisły jest nawet większe od tego występującego na Odrze. Tam latem 2022 r. to właśnie wysoki poziom zasolenia doprowadził do zakwitu złotych alg, a w konsekwencji do niespotykanej od dziesięcioleci katastrofy ekologicznej i śmierci milionów ryb.
Czy grozi nam zatem powtórka tej tragedii na Wiśle? Wiele na to wskazuje. Skąd nadmiarowe ilości soli pojawiają się w Polskich rzekach? Zdaniem autorów raportu to efekt odprowadzania wód kopalnianych do rzeki. Woda wydobywana z głębokich kopalń jest nawet trzykrotnie bardziej słona niż w oceanach. Przez to woda w Wiśle w Krakowie nie nadaje się do picia ani do podlewania roślin.
Zdaniem Greenpeace problem zasolenia rzek jest lekceważony przez instytucje państwowe. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska nie podjął żadnych istotnych kroków po ostatniej katastrofie na Odrze. Sytuację pogarsza fakt, że większość kopalń węgla kamiennego funkcjonuje bez wymaganej prawem oceny oddziaływania na środowisko.
Przez polskie media przetoczyła się fala dezinformacji, głosząca jakoby Unia Europejska nakazywała nam jeść robaki, a Prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski chciał wprowadzić zakaz spożywania mięsa w stolicy. Obie informacje są nieprawdziwe.
Jeśli chodzi o „robaki”, Unia Europejska wydała zgodę na dodawanie do produktów spożywczych mąki ze świerszczy. Tego typu produkty są dostępne w Szwajcarii od 2017 r., w Polsce również możemy kupić chrupiące świerszcze jako przekąskę. To na pewno nowatorskie źródło pożywienia, nie ma jednak mowy o jakimkolwiek przymusie.
Jeśli chodzi o domniemany zakaz spożywania mięsa w Warszawie, źródłem informacji jest raport dla zrzeszenia miast C40 Cities, do którego należy Warszawa. Dokument ten powstał 4 lata temu (!) i zawiera wyliczenia korzyści klimatycznych dla miast jakie mogą płynąć z realizacji takich ambitnych celów jak rezygnacja z jedzenia mięsa czy jeżdżenia samochodami przez mieszkańców. W samym raporcie cele te opisane są jako punkt odniesienia, a nie wymóg prawny ani nawet realna perspektywa na najbliższe lata.
Czy eko biżuteria w ogóle istnieje?
Tak, ale na świecie jest zaledwie kilka etycznych i ekologicznych marek.
Jaki jest problem z typową biżuterią?
Większość firm, szczególnie tych dużych, wybiera konwencjonalne metale i kamienie szlachetne. Nie dość, że ich wydobycie prowadzi do destrukcji krajobrazów, to niestety wiele z nich pochodzi z bardzo skonfliktowanych rejonów, gdzie za te cenne surowce cierpią lokalne społeczności. Nie wspominając o masowej produkcji, która (jak w przypadku ubrań) często pociąga za sobą wyzysk i pracę najmłodszych.
Czym się kierować wybierając biżuterię?
- Jak najbardziej lokalną i transparentną produkcją (samo „miejsce produkcji: Europa” nie wystarcza!)
- Materiałami (szczególnie tymi szlachetnymi) z odzysku, bo jest ich już pod dostatkiem w obiegu (pod tym względem super jest biżuteria z takich marek jak Kamaryd, Riva czy Biżuteria z Talerzy)
- Wysokiej jakości wykończeniem, które naprawdę wytrzyma lata (np. rodowanie srebra)
- Jasnymi deklaracjami odnośnie pochodzenia surowców („bezkonfliktowe” metale i kamienie)
- Materiałami przyjaznymi dla skóry (bez niklu czy kadmu)
- Możesz też postawić na antyki czy biżuterię vintage – może mieć wiele klasy!
Kilka miesięcy temu Ministerstwo Środowiska i Klimatu, po latach nacisków ekologów, ogłosiło plan wprowadzenia obowiązkowego systemu kaucyjnego w Polsce. Miał on uwzględniać aluminiowe puszki, wielorazowe szklane butelki, a także jednorazowe opakowania szklane – butelki bezzwrotne po piwie i tzw. “małpki”. Małpek konsumujemy w Polsce aż 2 miliony dziennie. Za przyniesienie takiej pustej buteleczki, np. podniesionej z trawnika, do dowolnego sklepu, mieliśmy otrzymać kilkadziesiąt groszy. Ekolodzy byli przeszczęśliwi – nasze parki i lasy szybko stałyby się czystsze, a buteleczki trafiłyby do ponownego użycia.
Niestety, w tym tygodniu Ministerstwo opublikowało projekt ustawy wprowadzającej system kaucyjny, w którym “małpek” już nie ma. Powód? Jak oznajmia Ministerstwo, “sklepy nie mają możliwości składowania jednorazowych opakowań szklanych, ponadto ich zbiórka jest już w Polsce na wysokim poziomie”. Zdaniem ekspertów to duży błąd.
Rekordowe ilości metanu trafiły do atmosfery wskutek uszkodzenia gazociągu Nord Stream 1 i Nord Stream 2 na dnie Bałtyku. Będzie to miało istotny i zauważalny wpływ na klimat naszej planety w najbliższych dekadach. Do atmosfery trafiło około 500 tysięcy ton metanu. Wpływ tego gazu na efekt cieplarniany jest kilkadziesiąt razy większy niż CO2, więc w przeliczeniu to tak jakby do atmosfery trafiło 15 milionów ton CO2. Ile to jest? To tyle co jedna trzecia rocznej emisji Danii albo zanieczyszczenie powstałe przez 10 mln samochodów w ciągu roku. Wycieki już ustały, o wywołanie uszkodzeń gazociągów podejrzewana jest Rosja.
Myślisz o przejściu na wegetarianizm, albo próbujesz zminimalizować spożycie produktów odzwierzęcych? Zebraliśmy najistotniejsze informacje, które w prosty sposób wyjaśnią Ci, jakie korzyści niesie ze sobą odstawienie mięsa i jak zacząć przygodę z kuchnią roślinną.
Paulina Dwórznik,
Na Gramy. Sklep bez plastiku – Poznań
Coraz więcej osób decyduje się zminimalizować ilość spożywanego mięsa lub całkowicie zrezygnować z produktów pochodzenia zwierzęcego. Początek roku to doskonała okazja, by przejść na zieloną stronę mocy i dołączyć do społeczności wegan i wegetarian. Zachęcają do tego liczne kampanie i proekologiczne inicjatywy. Zachęcamy również my!
Jeżeli zastanawiasz się, jak wyeliminować z diety mięso, podpowiadamy dlaczego warto, jak zacząć i gdzie szukać inspiracji.
sh
Z czym to się je?
Choć diety roślinne stają się coraz bardziej popularne, nadal zdarzają się sytuacje, gdzie prosząc o danie wegetariańskie otrzymujemy rybę z frytkami. I o ile frytki są jak najbardziej wege (jeśli nie są smażone na tłuszczu zwierzęcym), tak ryba nie ma nic wspólnego z niejedzeniem mięsa.
Jaka jest więc definicja wegetarianizmu i czym się różni wegetarianin od weganina?
wegetarianizm – polega na wyeliminowaniu z jadłospisu mięsa (w tym ryb i owoców morza)
weganizm – polega na wykluczeniu z diety wszelkich produktów pochodzenia zwierzęcego (mięso, jaja, nabiał, miód)
Warto dodać, że zdecydowana większość wegańskiej społeczności nie ogranicza swoich świadomych wyborów jedynie do kuchni. Z uwagą przyglądają się składom kosmetyków, ubrań i dodatków, pilnując, by nie miały w sobie wosku pszczelego, wełny, czy skóry.
Dlaczego warto?
Argumentów za tym, by wyeliminować z diety mięso jest sporo. Zaliczają się do nich korzyści zdrowotne, środowiskowe, a nawet finansowe.
Oto kilka najważniejszych powodów, dla których warto postawić na dietę roślinną:
- Zadbasz o zdrowie
Liczne badania dowodzą, że rezygnacja z mięsa korzystnie wpływa na zdrowie i ogranicza ryzyko wielu schorzeń. Odpowiednio zbilansowana dieta wegetariańska może zminimalizować prawdopodobieństwo udaru, cukrzycy, czy chorób serca.
- Oszczędzisz pieniądze
Często jest to argument budzący kontrowersję, jednak nie mamy wątpliwości, że dzięki diecie roślinnej rzeczywiście można oszczędzić. Makarony, kasze, strączki i sezonowe warzywa są dużo tańsze niż dobrej jakości mięso, a przepisów na przygotowanie z nich niskobudżetowych posiłków, jest w sieci nieskończenie wiele.
- Odkryjesz nowe smaki
Wkraczając do świata kuchni roślinnej dasz sobie szansę, by poznać nowe przepisy i zasmakować jedzenia, które do tej pory nie miało okazji gościć na Twoim talerzu. Dieta wegetariańska pozwoli Ci poeksperymentować w kuchni i uruchomić nieodkryte dotąd pokłady kulinarnej kreatywności.
- Uratujesz setki zwierząt
Przemysłowa hodowla zwierząt jest pełna przemocy i okrucieństwa, żywe stworzenia traktowane są jak surowce. Trzymane są w wielkich halach, gdzie bez dostępu do światła słonecznego i możliwości ruchu, są sztucznie tuczone i faszerowane antybiotykami, aż do momentu, kiedy będą mogły trafić na talerz. Decydując się na niejedzenie mięsa, możesz uratować rocznie średnio 200 zwierząt. To naprawdę dużo!
- Zadbasz o planetę
Produkcja mięsa zużywa ogromne ilości wody, zajmuje potężne obszary ziemi i w znaczącym stopniu przyczynia się do emisji gazów cieplarnianych. Przechodząc na wegetarianizm, możesz w ciągu roku zaoszczędzić aż 150 tysięcy (!) litrów wody, około 200 m2 gruntów zalesionych i ponad 600 kg dwutlenku węgla. Te liczby robią wrażenie!
Jak zacząć?
Dla wielu osób, które chcą całkowicie wyeliminować z życia produkty pochodzenia zwierzęcego, pierwszym krokiem jest zwykle przejście na wegetarianizm.
Jak więc zostać wegetarianinem? Możesz zacząć od stopniowego ograniczenia mięsa albo zupełnie zrezygnować z mięsnych produktów na 30 dni (tyle mniej więcej zajmuje wytworzenie nowego nawyku i tyle w zupełności Ci wystarczy, aby pokochać kuchnię roślinną).
Oto kilka podpowiedzi, jak przejść na wegetarianizm:
- Wypróbuj roślinne wersje ulubionych dań
Jeżeli należysz do osób, które nie wyobrażają sobie posiłku bez mięsa, dużym ułatwieniem może być dla Ciebie modyfikacja ulubionych przepisów. Klasycznego schabowego z powodzeniem zastąpisz kotletem sojowym, burgery przyrządzisz z kaszy i strączków, a do spaghetti po bolońsku możesz użyć mielonego tofu albo granulatu sojowego.
- Podkręć smak
Kluczem do sukcesu są przyprawy. To one nadają smaku zarówno mięsnym daniom, jak i ich wegańskim odpowiednikom. W kuchni miej zawsze pod ręką wędzoną paprykę i sos sojowy – ten duet pomoże Ci nadać każdej potrawie pożądany smak umami.
- Zadbaj o zbilansowaną dietę
Przyrządzaj pełnowartościowe posiłki, bogate w białko, zdrowe tłuszcze i węglowodany. Dostarczaj swojemu organizmowi również odpowiednie ilości żelaza, wapnia, cynku, omega 3, witaminy D i witaminy B12. Unikniesz w ten sposób niedoborów, a Twoja dieta będzie korzystnie wpływać na Twoje zdrowie.
- Zainspiruj się
Podjęcie diety roślinnej to doskonała okazja, by odkryć nowe smaki i poeksperymentować w kuchni. Pomysłów na smaczne dania szukaj na blogach kulinarnych, grupach zrzeszających wegan i wegetarian na Facebooku, czy w lokalnych restauracjach.
- Okaż sobie dużo wyrozumiałości
Podejdź do tematu na spokojnie, bez surowych restrykcji, i – co najważniejsze – w zgodzie ze sobą i swoim organizmem.
Gdzie szukać inspiracji?
Sprawdzone wegetariańskie i wegańskie przepisy znajdziesz na naszych ulubionych blogach kulinarnych:
Jadłonomia
Stronę z przepisami Marty Dymek można określić, jako prawdziwy elementarz weganizmu! Publikowane tam pomysły na roślinne dania z jednej strony inspirowane są dalekimi podróżami, z drugiej – tradycyjną polską kuchnią. Jadłonomia to źródło wiedzy i natchnienia zarówno dla doświadczonych wegan, jak i tych jeszcze zielonych w temacie.
Wegan Nerd
Zakochana we Włoszech i włoskiej kuchni Ala, na swoim blogu dzieli się przepisami na smakowite focaccie i inne dania inpirowane Italią. Jednak Wegan Nerd to nie tylko pizza i pasta. Na stronie nie brakuje również dań azjatyckich, czy tradycyjnych polskich potraw w wersji wegańskiej. Wiele z nich to bardzo proste do przygotowania, kilkuskładnikowe przepisy które potwierdzają, że kuchnia roślinna nie musi być ani kosztowna, ani skomplikowana.
erVegan
Eryk, który z wykształcenia jest dietetykiem, oprócz pomysłów na smaczne roślinne potrawy, zamieszcza na blogu również specjalistyczne porady dotyczące weganizmu. Dba o to, by publikowane przez niego treści były rzetelne i merytoryczne, a także, by każdy przepis zawierał tabelę wartości odżywczych.
Ogromne wsparcie i mnóstwo motywacji, a także ciekawe przepisy i opinie o wege produktach, znajdziesz na grupie Weganie i Wegetarianie Polska oraz na lokalnych grupach wegan i wegetarian z Twojego miasta (np. Weg*ański Poznań)
Wege porady możesz zasięgnąć również u nas! Zdecydowana większość naszej nagramowej ekipy to osoby żywiące się w sposób roślinny. Śmiało pytaj o wskazówki dotyczące przejścia na wegetarianizm (albo weganizm) czy ciekawe roślinne przepisy, przy okazji zakupów w naszych sklepach. Zaproponujemy Ci najwyższej jakości składniki do roślinnych potraw (np. ciecierzyca, soja, soczewice), substytuty mięsa (np. granulat sojowy na wagę), a nawet gotowe wegańskie dania w słoikach. Wymienimy się doświadczeniami, podzielimy się sposobami na smaczny wegetariański obiad i zdradzimy nasze ulubione kuchenne life hacki.
Dasz radę!
Wiesz już, dlaczego warto warto przejść na wegetarianizm, jak rozpocząć przygodę z kuchnią roślinną i gdzie szukać inspiracji na smaczne wege dania. Teraz wystarczy już tylko zaopatrzyć się w dobrej jakości składniki do wegetariańskich potraw. Możesz w tym celu wpaść do któregoś z naszych sklepów stacjonarnych lub zrobić zakupy online.
Źródła:
